In San Juan Comalapa is Spaans niet de enige taal die je hoort. Veel families spreken er ook Kaqchikel, een van de Mayatalen van Guatemala. De taal maakt een belangrijk deel uit van de cultuur en identiteit van de regio.
Toch wordt Kaqchikel vandaag minder gesproken dan vroeger. Spaans neemt steeds meer de bovenhand en sommige jongeren gebruiken hun moedertaal minder uit schaamte of uit angst voor negatieve reacties. Daardoor dreigt een stukje cultureel erfgoed langzaam verloren te gaan.
In het Liceo Nuevo Horizonte krijgt Kaqchikel daarom bewust een plaats in de lessen. Dat gebeurt niet alleen met woordenschat en grammatica, maar ook met liedjes, gedichten, raadsels en tongbrekers.
Een van die activiteiten kreeg de naam ‘Tiketamaj qachab’äl rik’in ruch’ab’äl ri chikopi’’, vrij vertaald: ‘Laten we onze taal leren met de geluiden van dieren’.
Met het lied ‘Ri b’ix ri chikopi’’ – ‘Het lied van de dieren’ oefenen de leerlingen specifieke klanken van het Kaqchikel. Vooral de uitspraak van bepaalde medeklinkers is belangrijk: een kleine verandering in uitspraak of schrijfwijze kan immers de betekenis van een woord veranderen.
Door samen te zingen en de woorden hardop te oefenen, raken de leerlingen steeds meer vertrouwd met de uitspraak en leren ze de taal ook correcter schrijven.
Zo wordt een eenvoudig dierenlied tegelijkertijd een taalles én een manier om een taal die al generaties lang in Comalapa wordt gesproken levend te houden.