Mensenhandel is in Guatemala een reëel maatschappelijk probleem. Vooral kinderen en jongeren kunnen kwetsbaar zijn voor uitbuiting, onder meer door armoede, beperkte toekomstmogelijkheden, migratie en misleiding via sociale media. Goede informatie en preventie zijn daarom belangrijk.
Migratie naar de Verenigde Staten
Migratie speelt daarbij een belangrijke rol. Veel Guatemalteken dromen van een beter inkomen en een betere toekomst in de Verenigde Staten. Wie zonder de nodige papieren vertrekt, reist doorgaans via Mexico naar de Amerikaanse grens. Dat is een lange en vaak gevaarlijke tocht.
Voor zo’n illegale reis worden soms enorme bedragen betaald aan mensensmokkelaars, die in Guatemala en Mexico vaak coyotes worden genoemd. Recente Guatemalteekse politiegegevens spreken over bedragen van 80.000 tot 100.000 quetzales per persoon, ongeveer 10.000 tot 13.000 Amerikaanse dollar. Afhankelijk van de route, de afspraken met de smokkelaar en het aantal pogingen kunnen de kosten nog veel hoger oplopen, soms tot 20.000 à 25.000 dollar.
Voor een doorsnee gezin in Guatemala zijn dat gigantische bedragen. Het geld wordt vaak geleend of familieleden helpen mee om de reis te financieren. Wanneer iemand onderweg wordt tegengehouden of vanuit Mexico of de Verenigde Staten wordt teruggestuurd, is niet alleen de poging mislukt: de gemaakte schulden kunnen gewoon blijven bestaan.
Onderweg zijn migranten bovendien kwetsbaar voor afpersing, diefstal, geweld, ontvoering en uitbuiting. Vooral jongeren kunnen gemakkelijk worden misleid met verhalen over goedbetaald werk of een snelle en veilige reis naar de Verenigde Staten. Mensenhandel en mensensmokkel zijn niet hetzelfde, maar tijdens dergelijke illegale migratietrajecten kunnen mensen wel bijzonder kwetsbaar worden voor uitbuiting en mensenhandel.
Preventie begint op school
Daarom werd op het Liceo Nuevo Horizonte tijdens de Week van de Preventie van Mensenhandel uitgebreid aandacht besteed aan dit onderwerp.
De activiteit werd georganiseerd door de leerlingen van Primero Básico B (het eerste middelbaar), onder begeleiding van Madelyn Cujcuy, leerkracht sociale wetenschappen. Zij bereidden een speciaal programma voor waarmee ze hun medeleerlingen informeerden over mensenhandel en de mogelijke gevaren.
Alle klassen werden uitgenodigd voor een educatieve bijeenkomst. Er werd uitgelegd wat mensenhandel precies inhoudt, hoe jongeren in risicosituaties terecht kunnen komen, waarom het belangrijk is om hun rechten te kennen en waarop ze moeten letten wanneer iemand hen bijvoorbeeld werk, geld of een reis naar het buitenland belooft.
De leerlingen van Primero Básico B namen daarbij zelf actief het woord. Ze brachten informatie, aanbevelingen en korte reflecties. Leerlingen uit de andere klassen werden eveneens betrokken en konden vragen beantwoorden en mee nadenken over verschillende situaties. Op die manier werd het geen klassieke les waarbij alleen de leerkracht aan het woord was.
Ook de schooldirectie nam deel aan de activiteit. De directie benadrukte het belang van persoonlijke veiligheid en goede communicatie met ouders en familie. Leerlingen werden ook aangemoedigd om met een leerkracht, de directie of een andere vertrouwenspersoon te praten wanneer ze geconfronteerd worden met een situatie die ze niet vertrouwen.
Onderwijs is meer dan rekenen en taal
Als organisatie hechten we veel belang aan dit soort preventie en aan een brede vorming van onze leerlingen. Goed onderwijs betekent voor ons meer dan leren rekenen, schrijven, talen of wetenschappen. We willen kinderen en jongeren ook kennis en vaardigheden meegeven waarmee ze zich zo veilig en zelfstandig mogelijk in het dagelijkse leven kunnen bewegen.
Leren gevaren herkennen, verstandig omgaan met sociale media, weten wat je rechten zijn en vooral weten waar en bij wie je hulp kunt vragen zijn minstens zo belangrijk.
Daarom zijn we blij dat het Liceo Nuevo Horizonte ruimte maakt voor dergelijke thema’s. Het zijn misschien geen lessen waarvoor punten op een rapport staan, maar de kennis die jongeren hier opdoen kan later bijzonder waardevol blijken.
